काठमाडौँ । पछिल्लो समय नेपालीहरूको भान्छा र चिया गफमा ‘ग्रीन टी’ (हरियो चिया) निकै लोकप्रिय बन्दै गएको छ। स्वादका लागि मात्र नभई स्वास्थ्य सचेत नागरिकहरूले यसलाई आफ्नो दैनिक जीवनको हिस्सा बनाइरहेका छन्।
प्रशस्त मात्रामा एन्टिअक्सिडेन्ट (Antioxidants) र बहुमूल्य पोषक तत्वहरू पाइने ग्रीन टी स्वास्थ्यका लागि एक ‘सुपरफूड’ जस्तै मानिन्छ। नियमित रूपमा ठिक्क मात्रामा ग्रीन टी पिउनाले शरीरलाई विभिन्न गम्भीर रोगहरूबाट बचाउन सकिने विभिन्न अध्ययनहरूले देखाएका छन्।
यहाँ ग्रीन टी सेवन गर्दा शरीरलाई हुने ६ प्रमुख फाइदाहरू प्रस्तुत गरिएको छ:
१. तौल नियन्त्रण र बोसो पगाल्न मद्दत पुर्याउने
मोटोपनाबाट चिन्तित हुनुहुन्छ भने ग्रीन टी तपाईंको लागि उत्तम विकल्प हुन सक्छ। यसले शरीरको मेटाबोलिजम (Metabolism) प्रक्रियालाई तीव्र बनाउँछ। यसमा हुने क्याफिन र ‘EGCG’ नामक एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरको अनावश्यक बोसो पगार्न र तौल सन्तुलनमा राख्न मद्दत गर्छ।
२. मस्तिष्कको कार्यक्षमता र एकाग्रता बढाउने
ग्रीन टीमा पाइने क्याफिनले स्मरणशक्ति तिखो बनाउनुका साथै एकाग्रता बढाउँछ। तर, यसमा कफीमा जस्तो अत्यधिक क्याफिन हुँदैन। साथै, यसमा हुने L-theanine नामक एमिनो एसिडले मस्तिष्कलाई शान्त राख्न र मानसिक तनाव (Anxiety) कम गर्न ठूलो भूमिका खेल्छ।
३. मुटुको स्वास्थ्य रक्षा गर्ने
हर्ट अट्याक र स्ट्रोक जस्ता समस्याहरूबाट बच्न ग्रीन टी निकै सहयोगी मानिन्छ। यसले शरीरमा हानिकारक कोलेस्ट्रोल (LDL) को मात्रा घटाउँछ र रक्तधमनीहरूमा रगत प्रवाहलाई सहज बनाउँछ, जसले गर्दा मुटु स्वस्थ रहन्छ।
४. मधुमेह (सुगर) नियन्त्रणमा सहयोगी
यसले शरीरमा इन्सुलिनको संवेदनशीलता सुधार गर्छ र रगतमा ग्लुकोजको मात्रा (Blood Sugar Level) लाई नियन्त्रणमा राख्न सहयोग पुर्याउँछ। जसले गर्दा टाइप-२ मधुमेहको खतरा निकै कम हुन्छ।
५. रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता (Immunity) बलियो बनाउने
ग्रीन टीमा हुने क्याटेचिन (Catechins) नामक शक्तिशाली एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरमा भाइरस र ब्याक्टेरियाको संक्रमण हुन दिँदैन। यसको नियमित सेवनले मौसमी रुघाखोकी, ज्वरो र अन्य संक्रमणहरूबाट बच्न मद्दत मिल्छ।
६. छाला र कपालमा प्राकृतिक चमक ल्याउने
यसमा एन्टी-एजिङ (Anti-aging) गुण हुन्छ, जसले छालाको चाउरीपना रोक्न र अनुहारमा डन्डिफोर आउन नदिन मद्दत गर्छ। यसले छाला र कपाललाई भित्रैदेखि स्वस्थ र चमकदार बनाउँछ।
ग्रीन टी पिउँदा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू:
सहि तरिका: ग्रीन टीको पूर्ण फाइदा लिनका लागि यसलाई चिनी वा दूध नहालीकन पिउनुपर्छ। स्वादका लागि थोरै कागतीको रस वा मह मिसाउन सकिन्छ।
उपयुक्त समय र मात्रा: दिनमा २ देखि ३ कप ग्रीन टी पिउनु स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त मानिन्छ। बिहान खाली पेटमा वा राती ढिलो भने यसको सेवन गर्नु हुँदैन।
(नोट: यो सामग्री आम जानकारीका लागि मात्र हो। कुनै विशेष स्वास्थ्य समस्या भएमा चिकित्सक वा पोषणविद्को सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ।)
